Het boek
Tirza van Arnon Grunberg werd jaren geleden een bestseller. Het omschreef het bestaan van Jurgen Hofmeester. Een man die eerder met pensioen mocht van zijn boekenuitgeverij, lees: een afkoopsom kreeg omdat hij overbodig was binnen zijn afdeling. Een man wiens vrouw misselijk werd bij de gedachte om intiem te zijn met hem. Een man waarvan zijn dochters hem het liefst ontlopen vanwege de schaamte voor hun vader. Ideaal materiaal voor Grunberg om er een hilarische, confronterende maar vaak ook pijnlijke roman over te schrijven. Nu is er dan de
film.
Vertelstructuur
Waar in het boek vooral de relatie van Hofmeester met zijn dochters en vrouw centraal staat daar werkt de film een andere kant op. Er is gekozen voor een andere vertelstructuur en dat is een keuze die met lef is genomen. Eerder dit jaar hadden we een toneelbewerking van het boek wat zich concentreerde op de lange monologen van Jorgen Hofmeester. De film doet niet anders maar heeft als uitgangspunt de zoektocht naar Tirza in Afrika. Een slimme zet want dit geeft Tirza een andere interpretatie.
Gijs Scholten van Aschat
In de hoofdrol zien we Gijs Scholten van Aschat de vader van Tirza spelen. Als Jurgen Hofmeester is het de eerste minuten moeilijk om als kijker van hem te houden. Het is theatraal en het ligt er te dik bovenop. Elke acteur zou Hofmeester op deze manier vertolken met zijn zo'n typische toneelachtige manier van spelen. Echter gebeurt er wat binnen een half uur. Gijsscholten van Aschat wordt namelijk Jurgen Hofmeester en ineens klopt het plaatje. Elk moment wordt gepakt en ingevuld door deze acteur die in staat een mooi portret weer te geven van een man in midlife crisis op zoek naar zijn dochter.
Gemiste kansen
Afrika is waar de verwarde Hofmeester vrede sluit met een minderjarig meisje dat hem vergezeld tijdens zijn zoektocht naar de vermiste Tirza. Vanuit deze basis zien we de gedurende film flashbacks naar het verleden van Hofmeester. De omgang met zijn gezinsleden staat hierbij centraal. Verguisd wordt de beste man maar zichzelf confronteren dat is pijnlijk. Dan nog liever de wereld om je heen afsluiten en je wanen in je eigen gedachten. Het is dat punt waar het boek, het toneelstuk en de film samenkomen: het brein van Hofmeester.
Kijken we naar het geheel dan ontbreekt het toch aan overtuiging.De bijrollen staan aan de zijlijn van de film maar zijn te slap ingevuld om indruk te maken. De scènes van Hofmeester en zijn vrouw slaan te snel om in hysterisch gegil en steken niet zo venijnig zoals in het boek. Een gemiste kans. Ook de relatie met Tirza kent te weinig diepgang, waardoor je jezelf soms afvraagt waarom hij zijn dochter zou zoeken in Afrika.
Tirza is de Nederlandse inzending voor de oscars. De keuze is te voorbarig geweest. Bij het Nederlands Filmfestival kon de film geen indruk maken en viel het buiten de belangrijke prijzen. Jammer, want een prijs voor beste acteur was zeker op zijn plaats geweest voor deze uitspatting van van Aschat.